Immutable Backup (Değiştirilemez Yedek)

Veeam immutable backup nasıl çalışır: WORM ve saklama kilidi

Değiştirilemez yedeğin temelinde WORM (Write Once, Read Many — bir kez yaz, çok kez oku) prensibi bulunur. Yedek dosyası depoya yazıldığı anda üzerine bir saklama kilidi (retention lock) konur ve kilit süresi dolana kadar dosya silinemez, üzerine yazılamaz, şifrelenemez. Kilit, yedekleme yazılımının içinde değil depolama katmanında uygulanır; bu yüzden yedekleme sunucusunun ya da yönetici hesabının ele geçirilmesi yedeği silmeye yetmez.

Veeam, bu kilidi S3 uyumlu nesne depolamada Object Lock özelliğiyle kullanır. Her yedek zinciri için değiştirilemezlik süresi tanımlanır; artımlı yedekler de ait oldukları zincir kilitli kaldığı sürece korunur. Object Lock’ta iki mod bulunur:

• Governance (yönetişim) modu: özel yetkiye sahip hesaplar kilidi kaldırabilir; test ve geçiş dönemleri için esneklik sağlar.
• Compliance (uyum) modu: süre dolmadan hiçbir hesap kilidi kaldıramaz; fidye yazılımına karşı en sıkı koruma bu moddur.

Kavramın ayrıntılı anlatımı immutable backup nedir rehberinde bulunur.

Hizmet güvencesi: hizmet seviyesi sözleşmesinde yedekleme hizmetleri için aylık %99,9 erişilebilirlik hedefi yer alır; fidye yazılımı şüphesi gibi kritik bir olayda ilk müdahale hedefi 15 dakikadır.

Hangi durumlarda immutable backup doğru tercih?

Değiştirilemez kopya her veri için aynı öncelikte değildir; aşağıdaki durumlarda standart yedeğin yanına eklenmesi önerilir:

• Yedek sunucusu etki alanına (domain) bağlıysa: saldırganın yönetici hesabıyla yedeklere erişme riski artar.
• Tek kopya aynı ağda duruyorsa: ağ içinde yayılan fidye yazılımı yedek dosyalarını da şifreleyebilir.
• Denetim kaydı ve arşiv tutuluyorsa: kayıtların sonradan değiştirilmediğinin gösterilmesi gerekir.
• ISO/IEC 27001 veya ISO 22301 kapsamında çalışılıyorsa: yedeklerin bütünlüğü ve iş sürekliliği kontrolleri kanıtlanabilir olmalıdır.
• Uzak lokasyonda tek bir yedek kopyası varsa: bu kopya kaybedildiğinde geri dönülecek başka temiz nokta kalmaz.

Değiştirilemez katman, mevcut yedekleme düzeninin yerine geçmez; ona eklenen bir güvenlik katmanıdır. Günlük geri dönüşler hızlı erişilen standart yedek deposundan yapılırken immutable kopya, yalnızca üretim ve standart yedeklerin birlikte zarar gördüğü senaryolarda devreye girer. Bu ayrım, kilit süresinin hangi veriler için uygulanacağını ve depolama kapasitesinin nasıl planlanacağını da belirler. Kilit süresi belirlenirken iki soru sorulur: bir saldırının fark edilmesi en kötü durumda ne kadar sürebilir ve temiz kopyaya en fazla ne kadar geriye gidilmesi kabul edilebilir? Cevaplar, iş birimlerinin ve bilgi güvenliği ekibinin ortak kararıyla netleşir; süre daha sonra yedek zincirinin yapısına göre ayarlanır.

Değiştirilemez yedekte sık yapılan hatalar

1. Kilit süresini çok kısa tutmak: fidye yazılımları çoğu zaman ağda bir süre fark edilmeden bekler; kilit bu bekleme süresinden kısa kalırsa temiz kopya da kaybedilebilir.
2. Kilit süresini gereksiz uzun tutmak: kilitli veri süre dolmadan silinemediği için depolama maliyeti kontrolsüz büyür.
3. Yedek altyapısının kimlik bilgilerini üretim hesaplarıyla paylaşmak: yetki ayrımı olmadan kilidin sağladığı koruma zayıflar.
4. Geri dönüşü hiç denememek: temiz kopyanın hangi tarihte olduğu ve ne kadar sürede açılabildiği ancak test ile bilinir.

MAV Cloud’da değiştirilemez yedekler S3 uyumlu nesne depolama üzerinde tutulur ve genel yedekleme yapısıyla, yani cloud veri yedekleme hizmetiyle birlikte kurgulanır.

Değiştirilemez yedeğin yanında diğer temel önlemlerin durumunu görmek için fidye yazılımı dayanıklılık testi kullanılabilir; test eksikleri önem sırasına koyar.

Şirket içi immutable depolama mı, bulutta immutable backup mı?

Değiştirilemez depolama şirket içinde de kurulabilir. Veeam ortamlarında en yaygın yöntem, Linux sunucu üzerinde çalışan sertleştirilmiş depodur (hardened repository); yedekler tanımlanan süre boyunca kilitlenir ve bu sürede değiştirilemez ya da silinemez (Veeam Help Center). Şirket içi depo yerel ağ üzerinden hızlı geri yükleme sağlar, ancak üretim ortamıyla aynı binada durur: yangın, su baskını, hırsızlık ya da sunucuya fiziksel veya konsol erişimi olan biri bu kopyayı da etkileyebilir; donanım, güncelleme ve kapasite planlaması da işletmenin sorumluluğunda kalır.

Bulutta immutable backup ise kilitli kopyayı başka bir lokasyonda tutar. Genel öneri ikisini birlikte kullanmaktır: günlük hızlı dönüşler için yerel bir değiştirilemez kopya, felaket senaryoları için lokasyon dışında değiştirilemez bir kopya. Bu yaklaşım 3-2-1 yedekleme kuralı rehberinde anlatılan 3-2-1-1-0 kuralıyla örtüşür. MAV Cloud lokasyon dışı katmanı, Equinix İstanbul altyapısındaki S3 uyumlu nesne depolamada Veeam ve Object Lock ile sağlar.