Türkiye’de S3 uyumlu depolama arayan bir BT ekibi karşısında aynı sorunun farklı cevaplarını bulur: fiyat listeleri birbirine benzemez, veri merkezinin nerede olduğu çoğu zaman en alt satırda yazar, “yedekleme için uygun” ifadesi neyi kapsadığını söylemez. Doğru sağlayıcıyı seçmek için fiyattan önce yedi soruya cevap almak gerekir.
Bu rehber, S3 uyumlu depolama ve yedekleme hizmeti alırken sağlayıcıya sorulacak yedi kriteri, her kriterde nelere dikkat edileceğini ve sonda kopyalanıp kullanılabilecek bir kontrol listesini içerir. Tarafsız bir değerlendirme çerçevesi olarak yazılmıştır; hiçbir sağlayıcı adı geçmez.
1. Veri nerede duruyor?
Verinin fiziksel olarak hangi ülkede, hangi şehirde ve hangi veri merkezinde durduğu sözleşmeden önce yazılı olarak sorulmalıdır. “Türkiye’de” cevabı yetmez; veri merkezinin adı ve verinin yedek kopyasının yurt dışındaki bir sisteme gidip gitmediği de öğrenilmelidir.
Kişisel veri içeren yedekler için bu soru KVKK açısından da önemlidir. Veri yurt içinde kalıyorsa yurt dışına aktarım süreci hiç başlamaz. Verinin yurt dışına kopyalandığı bir modelde ise aktarım şartlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
2. Paylaşımlı mı, size özel mi?
Paylaşımlı S3 hizmetlerinde binlerce müşterinin kovası aynı sistemde çalışır; performans ve kaynak aynı havuzdan paylaşılır. Size özel modelde her müşteriye ayrı bir sunucu kurulur ve kaynaklar yalnızca o müşterinin iş yüküne ayrılır.
Paylaşımlı model, değişken ve küçük iş yüklerinde ekonomik olabilir. Yedekleme, arşiv ve kamera kaydı gibi düzenli ve büyük veri yazan iş yüklerinde ise size özel model, başka müşterilerin yükünden etkilenmeme ve verinin ayrı sistemde durması açısından avantaj sağlar. Sağlayıcıya “kovam başka müşterilerle aynı sistemde mi?” diye doğrudan sorulabilir.
3. Nasıl ücretlendiriliyor?
S3 hizmetlerinde üç ayrı ücret kalemi ayrı ayrı sorulmalıdır: depolama (TB başına), sabit ücret (sunucu ya da hesap) ve trafik kalemleri (veri indirme, istek başına ücret). Kapasite ücreti düşük görünen bir teklif, veri indirme ve istek ücretleriyle aylık toplamda yükselebilir. Yedekten geri dönüş gerektiğinde veri indirme ücreti bir anda büyük bir fatura çıkarabilir.
Karşılaştırma için aylık toplam hesaplanmalıdır. Örnek hesap, MAV Cloud’un açıkladığı modelle: aylık ücret, 50 $ sunucu ücreti ile TB başına 35 $’ın toplamıdır. 1 TB için 85 $, 5 TB için 225 $, 10 TB için 400 $ tutar; veri indirme, istek ve trafik ücreti yoktur. Fiyatlara KDV dahil değildir ve USD cinsindendir. Aynı hesabı her sağlayıcının fiyat sayfasıyla yapmak, tekliflerin gerçekten karşılaştırılabilir olmasını sağlar.
4. Yazılımınızla uyumlu mu?
“S3 uyumlu” ifadesi, hizmetin S3 API’sini konuştuğu anlamına gelir. Bu, yedekleme yazılımının ya da uygulamanın yalnızca erişim adresini (endpoint) ve anahtarları değiştirerek depolamayı kullanabilmesini sağlar. Uyumluluğun derecesi yine de yazılıma göre değişebilir.
Kullanılan yedekleme yazılımının S3 hedefini desteklediği, sağlayıcının belgelerinden ya da yazılım üreticisinin uyumluluk listesinden doğrulanmalıdır. En güvenli yöntem, sözleşmeden önce küçük bir kapasiteyle deneme yapıp gerçek yedekleme işini bir kez çalıştırmaktır.
5. Değiştirilemez yedek var mı?
Fidye yazılımı saldırılarında yedeklerin de silinmeye çalışıldığı bilinir. Değiştirilemez (immutable) yedek, belirlenen saklama süresi dolana kadar silinemeyen ve üzerine yazılamayan yedektir. S3 dünyasında bu özellik Object Lock adıyla bilinir.
Sağlayıcıya sorulacak soru açıktır: Object Lock ya da eşdeğeri destekleniyor mu, destekleniyorsa hangi modlarda ve hangi saklama süreleriyle? Yedekleme yazılımının tarafında da immutable ayarının açılması gerekir. Konunun ayrıntısı için immutable backup rehberi okunabilir.
6. Hangi sertifikalar var?
Sertifikalar, sağlayıcının süreçlerinin bağımsız bir kuruluşça denetlendiğini gösterir; ancak her biri ayrı bir konuyu belgeler:
- ISO 27001: bilgi güvenliği yönetimi
- ISO 27701: kişisel verilerin ve gizliliğin yönetimi
- ISO 20000: BT hizmet yönetimi
- ISO 9001: kalite yönetimi
Sertifikanın sağlayıcının tamamını mı yoksa yalnızca belirli bir hizmeti ya da veri merkezini mi kapsadığı sorulmalıdır. Sertifika belgesinde kapsam ifadesi yazar. Kişisel veri işleyen kurumlar için ISO 27701 özellikle anlamlıdır; yine de KVKK uyumunun tamamı sağlayıcının sertifikasıyla değil, kurumun kendi süreçleriyle sağlanır.
7. Destek neyi kapsıyor?
Destek kapsamında iki katman ayrılmalıdır: altyapı ve veri. Altyapı katmanı sunucunun, ağın ve veri merkezinin çalışmasıdır; sorun çıktığında sağlayıcı ilgilenir. Veri katmanı kovaların, erişim anahtarlarının ve verinin yönetimidir; çoğu modelde bu katman müşteridedir.
Sorulacak sorular: Destek 7/24 mi? Altyapı sorununda hangi sürede dönüş yapılıyor? Sunucu arızalanırsa veri nasıl geri geliyor, yedek sunucu imajı alınıyor mu, kaç güne kadar geri dönülebiliyor? Kova ve anahtar yönetimini de sağlayıcıya bırakmak mümkünse, bunun ayrı bir yönetilen hizmet olarak ne kadara geldiği netleştirilmelidir. Sağlayıcının aldığı sunucu yedeği, yedekleme yazılımının kendi kopyalarının yerini tutmaz; 3-2-1 yedekleme kuralı bu nedenle yine geçerlidir.
Kontrol listesi
| Kriter | Sorulacak soru | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Veri konumu | Veri hangi veri merkezinde, yurt dışına kopyası var mı? | Veri merkezi adı yazılı olmalı |
| Model | Kovam başka müşterilerle aynı sistemde mi? | Paylaşımlı ve özel modelin farkı |
| Ücret | Depolama, sabit ücret, indirme ve istek ücreti ayrı ayrı nedir? | Aylık toplamı hesaplayın, KDV ve para birimini kontrol edin |
| Uyumluluk | Yedekleme yazılımım S3 hedefi olarak çalışıyor mu? | Küçük bir denemeyle doğrulayın |
| Değiştirilemezlik | Object Lock ya da eşdeğeri var mı? | Yazılım tarafında da ayar gerekir |
| Sertifika | Sertifikanın kapsamı bu hizmeti içeriyor mu? | Belgedeki kapsam ifadesine bakın |
| Destek | Altyapı ve veri katmanında kim neyden sorumlu? | 7/24 kapsamı ve geri dönüş süresi yazılı olmalı |
Size Özel S3 Sunucusunu İnceleyin
MAV Cloud S3 Storage, her müşteriye ayrı bir sunucuda kurulan S3 uyumlu depolamadır. Veri İstanbul’daki Equinix veri merkezinde kalır; fiyat 1 TB için aylık 85 $’dan başlar, kurulum ücretsizdir.

