CCTV Kayıt Süresi Hesaplama: Kamera Kayıtları İçin Ne Kadar Depolama Gerekir?

Güvenlik kamerası projelerinde iki soru hep birlikte gelir: mevcut disk kaç günlük kayıt tutar ve istenen saklama süresi için ne kadar alan gerekir? CCTV kayıt süresi hesaplama aracı, kamera sayısı, çözünürlük, sıkıştırma standardı (codec), kare hızı, kayıt şekli ve saklama süresine göre gereken toplam depolamayı, kamera başına bitrate değerini, günlük kayıt hacmini ve kayıtlar buluta gönderilecekse gereken upload hızını hesaplar. Kamera kayıt depolama hesaplama mantığı ve kullanılan varsayımlar sayfanın devamında açıkça anlatılır.

Hesaplama tarayıcıda yapılır, girilen bilgiler hiçbir sunucuya gönderilmez.

Depolamayı çözünürlük değil bitrate belirler

Bir kameranın diske ne kadar veri yazdığını gösteren değer bitrate’tir, yani saniyede üretilen veri miktarı (Mbps). Çözünürlük bu değeri etkileyen etkenlerden yalnızca biridir. Aynı 4 MP kamera, sakin bir koridorda ve kalabalık bir otopark girişinde çok farklı miktarda veri üretir.

Araç hesabı doğrudan bitrate üzerinden kurar. Formül şöyledir: toplam depolama (TB) = kamera sayısı × kamera başına Mbps × 3.600 × 24 × kayıt oranı × gün ÷ 8 ÷ 1.000.000. 8’e bölme bit değerini bayta, 1.000.000’a bölme megabaytı terabayta çevirir. Kayıt cihazında (NVR) her kameranın gerçek bitrate değeri görülebiliyorsa bu değer araçtaki isteğe bağlı alana girilmelidir; böylece varsayım yerine ölçüm kullanılır.

Varsayılan bitrate değerleri ve kaynakları

Gerçek bitrate değeri girilmediğinde araç, 15 fps ve ortalama sahne için şu varsayımları kullanır: H.264 ile 2 MP kamerada 4 Mbps, 4 MP’de 6 Mbps, 8 MP (4K) kamerada 12 Mbps; H.265 ile bu değerlerin yaklaşık yarısı (2, 3 ve 6 Mbps). Kare hızı değiştiğinde değer fps/15 oranında doğrusal ölçeklenir, ancak varsayılanın yüzde 40’ının altına inmez.

Bu değerler bilinçli olarak üst bantta seçilmiştir. Hikvision’ın yayımladığı önerilen bitrate tablosu, 1080p H.264 için 15 fps’te yaklaşık 2 Mbps, 30 fps’te yaklaşık 4 Mbps verir ve karmaşık ortamlarda değerin yüzde 20-30 artırılabileceğini not eder (Hikvision, önerilen bitrate tablosu). Gece görüşü, yağmur, ağaç hareketi ve kalabalık sahneler bitrate değerini yükselttiği için kapasite planında pay bırakmak, disk dolduktan sonra fark edilen bir açıktan daha az maliyetlidir.

Codec seçimi: H.264 ve H.265

H.265 (HEVC), H.264’ün devamı olan sıkıştırma standardıdır ve benzer görüntü kalitesini daha düşük bitrate ile sağlar. Üretici tablolarında H.265 değerleri H.264’ün yaklaşık yarısı olarak verilir; araç da bu oranı kullanır. Aynı kamera sayısı ve saklama süresiyle H.265’e geçmek, gereken disk alanını kabaca yarıya indirir.

Birçok üretici bunun üzerine “akıllı codec” adıyla ek bir katman sunar. Bu özellikler sahnede hareket olmayan bölgeleri daha az veriyle kodlar ve sakin sahnelerde bitrate değerini belirgin biçimde düşürebilir. Etkisi sahneye göre çok değiştiği için araçta ayrı bir seçenek olarak yer almaz; akıllı codec açık bir sistemde NVR’de görünen gerçek bitrate değerini girmek en doğru yoldur.

Kare hızı ve sahne hareketi

Kare hızı (fps) saniyede kaydedilen görüntü sayısıdır. Güvenlik kayıtlarında 15 fps çoğu senaryo için yeterli kabul edilir; 30 fps yalnızca hızlı hareketin ayrıntısının önemli olduğu noktalarda (kasa, giriş turnikesi, plaka okuma) tercih edilir. Araçta 2 MP H.265 kamera 30 fps’e çıkarıldığında bitrate 2 Mbps’ten 4 Mbps’e yükselir ve depolama ihtiyacı iki katına çıkar.

Sahne hareketi de en az kare hızı kadar etkilidir. Sürekli araç geçen bir yol, rüzgârda sallanan ağaçlar veya gece kızılötesi aydınlatmada oluşan görüntü gürültüsü, sıkıştırmanın verimini düşürür.

Sürekli kayıt mı, hareket algılamalı kayıt mı?

Sürekli kayıtta kamera günün 24 saati diske yazar. Hareket algılamalı kayıtta yalnızca sahnede hareket olduğunda kayıt alınır; araç bu modda “hareketli zaman oranı” alanını kullanır ve depolamayı bu oranla çarpar. Ortama göre bu oran çoğunlukla yüzde 10 ile 50 arasındadır.

Hareket algılama alan kazandırır, fakat iki riski vardır. Hassasiyet düşük ayarlanırsa önemli bir olayın başı kaçabilir; yüksek ayarlanırsa gölge ve ışık değişimleri gereksiz kayıt üretir. Kritik noktalarda sürekli kayıt, diğer noktalarda hareket algılamalı kayıt kullanan karma bir yapı sık tercih edilir.

Hesaplama örnekleri

Aşağıdaki tablo aracın kendi formülüyle hesaplanmıştır; tüm satırlarda kare hızı 15 fps’tir.

Senaryo	Kamera başına bitrate	Toplam depolama	Buluta kayıt upload
16 kamera, 2 MP, H.265, sürekli, 30 gün	2 Mbps	≈10,4 TB (günde ≈0,35 TB)	≈38 Mbps
8 kamera, 2 MP, H.264, hareket %30, 30 gün	4 Mbps	≈3,1 TB	≈11,5 Mbps
32 kamera, 4 MP, H.265, sürekli, 15 gün	3 Mbps	≈15,6 TB (günde ≈1,04 TB)	≈115 Mbps

NVR disk hesaplama yapılırken bu sonuç kullanılabilir alan olarak düşünülmelidir. RAID yapısı, dosya sistemi payı ve diskin tamamen dolmaması için bırakılan boşluk, satın alınacak ham disk kapasitesini yükseltir.

Saklama süresi ve KVKK

Kaç günlük kayıt gerektiği sektöre, sözleşmelere ve kurumun kendi güvenlik politikasına göre değişir; bazı sektörlerde mevzuat veya denetim kuralları belirli bir süre öngörebilir. Saklama süresi depolama ihtiyacını doğrudan çarpar: 30 günden 60 güne çıkmak gereken alanı iki katına çıkarır.

Kişiyi tanımlanabilir kılan kamera görüntüleri kişisel veridir. KVKK’nın genel ilkeleri gereği bu veriler işlendikleri amaç için gerekli süre kadar tutulmalı, süre dolunca silinmeli veya yok edilmelidir. Uygun sürenin belirlenmesi hukuki bir değerlendirme gerektirir ve bu sayfa hukuki görüş yerine geçmez; konunun yedekleme tarafı KVKK uyumlu veri yedekleme rehberinde ele alınıyor.

Yerel NVR, bulut kaydı ve hibrit yapı

Yerel NVR’de kayıtlar sahadaki cihazın disklerinde tutulur. İnternet bağlantısına bağımlı değildir, fakat cihaz çalınırsa, yanarsa veya disk arızalanırsa kayıtlar da kaybolur. Olay anında kayıt cihazının kendisinin hedef alınması da sık karşılaşılan bir durumdur.

Bulut kaydında görüntüler internet üzerinden uzak bir depolama altyapısına yazılır ve sahadaki donanımdan bağımsız hâle gelir. Hibrit yapıda ise kayıt yerelde devam ederken kritik kameraların veya olay kayıtlarının bir kopyası buluta gönderilir. Bu model hem yerel erişim hızını hem de saha dışı kopyanın güvencesini birlikte sunar.

Buluta kayıt için upload bant genişliği planı

Bulut kaydında belirleyici olan indirme değil yükleme (upload) hızıdır. Araç gereken upload değerini kamera sayısı × Mbps × kayıt oranı formülüyle bulur ve yüzde 20 pay ekler. Bu değer hattın reklamı yapılan tepe hızı değil, gün boyu kesintisiz ayrılabilecek kapasite olmalıdır; aynı hattı kullanan ofis trafiği, görüntülü görüşme ve yedekleme de hesaba katılmalıdır. Bant genişliği kavramı sözlükte ayrıca açıklanıyor.

Hareket algılamalı modda araç ortalama bir değer verir; hareketin yoğunlaştığı anlarda anlık ihtiyaç bu ortalamanın üzerine çıkar. Upload kapasitesi sınırlı sahalarda yaygın yöntemler, buluta ana akış yerine düşük çözünürlüklü alt akışın (sub-stream) gönderilmesi veya yalnızca olay kayıtlarının yüklenmesidir.

Kayıtların güvenliği

Kamera kayıtları hem kişisel veri hem de olası bir olayın delilidir; bu iki nitelik güvenlik gereksinimini artırır. Kayıtların aktarım sırasında ve depolandığı yerde şifrelenmesi, erişimin yetkili kişilerle sınırlandırılması ve kimin hangi kaydı izlediğinin ya da dışa aktardığının erişim kaydıyla (log) izlenmesi temel önlemlerdir.

Kayıt cihazlarındaki varsayılan şifrelerin değiştirilmesi ve cihaz yazılımının güncel tutulması da aynı listenin parçasıdır. İnternete doğrudan açık bırakılan kayıt cihazları sık saldırı hedefidir.

Sık yapılan hatalar

1. Yalnızca çözünürlüğe bakmak: aynı çözünürlükte iki kamera, sahne ve ayarlara göre çok farklı bitrate üretebilir.
2. Gece görüntüsünü hesaba katmamak: kızılötesi modda görüntü gürültüsü bitrate değerini yükseltir ve diskler planlanandan erken dolar.
3. Ham disk kapasitesini kullanılabilir alan sanmak: RAID ve dosya sistemi payı düşüldüğünde kalan alan belirgin biçimde azalır.
4. Upload hattını tepe hızla planlamak: bulut kaydı süreklidir ve hattın gün boyu ayrılabilen kapasitesine göre hesaplanmalıdır.
5. Saklama süresini amaçtan bağımsız uzatmak: hem depolama maliyetini hem de KVKK açısından riski artırır.

MAV Cloud CCTV Cloud hizmeti

MAV Cloud, kamera kayıtlarının bulutta depolanması için CCTV Cloud hizmeti sunar. Hesaplayıcının verdiği toplam depolama ve upload değerleri, bu hizmet için kapasite görüşmesinin başlangıç noktası olarak kullanılabilir. Kayıtların dışında arşiv veya yedek amaçlı nesne depolama ihtiyacı için S3 uyumlu depolama seçeneği de bulunur.

Depolama altyapısı Türkiye’de, Equinix İstanbul veri merkezinde yer alır. Kişisel veri niteliğindeki kayıtların yurt içinde tutulması, saklama ve aktarım değerlendirmesini sadeleştirir.

MAV Cloud’un hizmet seviyesi sözleşmesinde ilk müdahale hedefleri kritik öncelikte 15 dakika, yüksek öncelikte 1 saat, orta öncelikte 4 saat, düşük öncelikte 1 iş günüdür. MAV Cloud; ISO/IEC 27001, ISO/IEC 27701, ISO 22301, ISO/IEC 20000 ve ISO 9001 belgelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mevcut disk kaç günlük kayıt tutar?

Araçta saklama süresi 1 gün olarak girildiğinde günlük kayıt hacmi bulunur. Kullanılabilir disk alanı bu günlük hacme bölündüğünde kaç günlük kayıt tutulabileceği yaklaşık olarak çıkar. 16 adet 2 MP H.265 kamera sürekli kayıtta günde yaklaşık 0,35 TB yazar; 4 TB kullanılabilir alan bu yapıda yaklaşık 11 günlük kayıt tutar.

CCTV kayıt süresi hesaplama sonucu ne kadar doğru?

Sonuç, girilen bitrate değeri kadar doğrudur. Varsayılan değerler ortalama sahne için üst banttan seçilmiş tahminlerdir; NVR’de görünen gerçek bitrate değeri girildiğinde sonuç gerçeğe çok yaklaşır.

H.265’e geçmek depolamayı ne kadar azaltır?

Üretici tablolarında H.265 bitrate değeri H.264’ün yaklaşık yarısıdır. Aynı kamera sayısı ve saklama süresinde gereken alan kabaca yarıya iner; kayıt cihazının ve izleme yazılımının H.265’i desteklemesi gerekir.

Bulut kaydı için ne kadar upload hızı gerekir?

Kamera sayısı, kamera başına bitrate ve kayıt oranının çarpımı kadar sürekli kapasite gerekir; araç buna yüzde 20 pay ekler. 16 adet 2 MP H.265 kamerayla sürekli kayıt yaklaşık 38 Mbps kesintisiz upload ister.

Kamera kayıtları ne kadar süre saklanmalı?

Tek bir süre yoktur; sektör kuralları, sözleşmeler ve kayıtların işlenme amacı belirleyicidir. KVKK’nın genel ilkesi, kişisel verinin amaç için gerekli süreden uzun tutulmamasıdır. Uygun süre için hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Girilen bilgiler bir yere kaydediliyor mu?

Hayır. Hesaplama tarayıcıda yapılır, girilen değerler sunucuya gönderilmez.

Diğer altyapı hesaplayıcıları araçlar sayfasında yer alıyor.